آنتوان پاولوویچ چخوف، نویسندهی برجستهی روس، در شهر تاگانروگ در جنوب روسیه در یک خانوادهی فروتن به دنیا آمد. پدرش مغازهدار و فردی مذهبی و سختگیر بود. چخوف دوران کودکی دشواری را گذراند و مجبور بود در مغازهٔ پدرش کار کند.
در سال 1876، خانواده به دلیل ورشکستگی به مسکو کوچ کردند، اما آنتوان برای اتمام تحصیل در تاگانروگ ماند. پس از آن، برای تحصیل در رشتهٔ پزشکی به دانشگاه مسکو رفت و در سال 1884 فارغالتحصیل شد. او در حین تحصیل، برای تأمین هزینههای خانواده شروع به نوشتن داستانهای کوتاه طنز برای مجلات فکاهی کرد.
چخوف بهعنوان پزشک نیز فعالیت میکرد و این شغل تأثیر عمیقی بر نگاه او به انسانها و جامعه گذاشت. او از نزدیک با رنجها و مشکلات مردم از طبقات مختلف آشنا شد.
در دهههای 1880 و 1890، چخوف بهعنوان یک داستاننویس بزرگ شناخته شد و آثار جدیتری خلق کرد. سلامت او به دلیل بیماری سل (که در آن زمان درمانپذیر نبود) از دههٔ 1880 رو به زوال گذاشت. برای بهبودی، در سال 1898 به یالتا در کریمه نقل مکان کرد.
در سال 1901، با اولگا کنیپر، بازیگر تئاتر هنر مسکو، ازدواج کرد. بیماری سل او شدت گرفت و در 15 ژوئیهٔ 1904 در شهر بادنوایلر آلمان درگذشت. پیکر او در گورستان نووودویچی در مسکو به خاک سپرده شد.
چخوف را بهعنوان یکی از بزرگترین داستاننویسان تاریخ و استاد داستان کوتاه مدرن، و همچنین یکی از مهمترین نمایشنامهنویسان میشناسند.
ویژگیهای کلیدی آثارش:
واقعگرایی (رئالیسم) و طبیعتگرایی: توصیف دقیق و بیطرفانهٔ شخصیتها و موقعیتها.
تمرکز بر شخصیتپردازی و درونمایه به جای طرحهای پیچیده: وقایع اغلب کماهمیت هستند، اما احساسات و روان شخصیتها عمیقاً کاوش میشود.
استفاده از «زیرمتن»: گفتههای ناگفته و معنای پنهان در دیالوگها و صحنهها اهمیت زیادی دارد.
ترکیب تراژدی و کمدی: در زندگی عادی، لحظات غمانگیز و خندهدار در هم آمیختهاند.
نگاه منتقدانه اما انساندوستانه: او ضعفها، کوتهفکریها و بیهودگی زندگی طبقهی متوسط و روشنفکر روسیه را به تصویر میکشد، اما با دلسوزی و همدلی.
اقتصاد در کلمات: نوشتههایش مختصر، متمرکز و فاقد جزئیات زائد است.
چخوف بهعنوان پلی بین رئالیسم سدهٔ نوزدهم و مدرنیسم سدهٔ بیستم شناخته میشود. نمایشنامههایش، به ویژه با همکاری کارگردان بزرگ، کنستانتین استانیسلاوسکی در تئاتر هنر مسکو، تحولی اساسی در تئاتر ایجاد کرد و بر نویسندگان و نمایشنامهنویسان بیشماری در سراسر جهان تأثیر گذاشت. او نگاه خود به زندگی را در جملهای معروف چنین خلاصه کرده است: «در نمایش زندگی انسان، موارد تراژیک و کمدی درهم آمیختهاند.»